ლიტერატურული ჰორიზონტები - „პალიტრა L-ის“ ახალი სამყაროები - Marao

თანამედროვე ეპოქაში წიგნიერება აღარ არის მხოლოდ კითხვისა და წერის უნარი - ის პიროვნული თავისუფლებისა და კრიტიკული აზროვნების უმთავრესი იარაღია. წიგნი არის მედიუმი, რომელიც დროსა და სივრცეს აუქმებს, გვაძლევს საშუალებას ვესაუბროთ წარსულის გენიოსებს და ვიწინასწარმეტყველოთ მომავალი. გამომცემლობა „პალიტრა L-ის“ მრავალფეროვანი თაროები ამის საუკეთესო დასტურია: აქ ყველა ტიპის მკითხველი, მიუხედავად გემოვნებისა თუ ინტერესებისა, პოულობს საკუთარ „სამკითხველო თავშესაფარს“. ამ მრავალფეროვნების ბრწყინვალე მაგალითია ორი სრულიად განსხვავებული, თუმცა თანაბრად შთამბეჭდავი ახალი სერია — „სკრიპტორიუმი“ და „ანაგენისი“.

სკრიპტორიუმი - მოგზაურობა შემოქმედებით „სამზარეულოში“

რა ხდება მაშინ, როდესაც თეთრ ფურცელს კალამი ეხება? როგორ გარდაიქმნება ბუნდოვანი იდეა უკვდავ ლიტერატურულ ძეგლად? სერია „სკრიპტორიუმი“ სწორედ ამ კითხვებზე პასუხის საძიებლად შეიქმნა. ეს არის უნიკალური პროექტი მათთვის, ვისაც აინტერესებს არა მხოლოდ დასრულებული პროდუქტი, არამედ თავად შემოქმედებითი პროცესი - მწერლის „სამზარეულო“.

სკრიპტორიუმი სიმბოლურად ის ადგილია, სადაც ხელნაწერები იბადება. ამ სერიაში თავმოყრილია ავტორები, რომლებიც თავადვე ხდებიან საკუთარი ტექსტების მკვლევარები. ისინი მკითხველს საკუთარ საწერ მაგიდასთან ეპატიჟებიან და უზიარებენ იმ „ინსტრუმენტებს“, რომლებითაც მსოფლიო შედევრები შეიქმნა.

სერიის ფარგლებში უკვე სამი წიგნი გამოიცა:

• რეი ბრედბერი - „ძენი და წერის ხელოვნება“: ბრედბერი გვასწავლის, რომ წერა პირველ რიგში სიხარულია. მისი ესეები, რომლებიც ათწლეულების განმავლობაში იწერებოდა, არის გზამკვლევი შინაგანი ენთუზიაზმის მოსაპოვებლად. ის მოგვიწოდებს, ვწეროთ გატაცებით, ვიყოთ ორიგინალურები და არასოდეს დავთმოთ საკუთარი ხმა. 

• ჰარუკი მურაკამი - „მწერლობა, როგორც ხელობა“: იაპონელი მაესტრო მწერლობას უყურებს, როგორც ყოველდღიურ, მძიმე, თუმცა ნაყოფიერ შრომას. მურაკამი გულწრფელად საუბრობს იმაზე, თუ როგორ სჭირდება შემოქმედს დისციპლინა და როგორ იქცევა პირადი გამოცდილება საყოველთაო ხელოვნებად. ეს არის ავტობიოგრაფიული აღსარება მათთვის, ვინც საკუთარ გზას ეძებს ლიტერატურაში.  

• მარგერიტ დიურასი - „წერა“: ფრანგი მწერლისთვის წერა ეგზისტენციალური აუცილებლობაა. დიურასი ლიტერატურულ თეორიასა და პირად განცდებს ერთმანეთს უკავშირებს. ის ამბობს, რომ წერას „ეჭვი“ გაწყებინებს - ეს არის სიმართლის ძიების მტკივნეული, მაგრამ აუცილებელი პროცესი.  

„სკრიპტორიუმი“ არის სერია მკითხველისთვის, რომელსაც მეტი აინტერესებს; ვისაც სურს გაიგოს, როგორ ცხოვრობდნენ მწერლები, როცა წერდნენ და რა აიძულებდათ მათ, არ დაედოთ კალამი ყველაზე რთულ მომენტებშიც კი.

ანაგენისი - ძველი მითების აღორძინება

თუ „სკრიპტორიუმი“ ინდივიდუალურ შემოქმედებაზე გვიამბობს, სერია „ანაგენისი“ (რაც ბერძნულად განახლებას ნიშნავს) კაცობრიობის კოლექტიურ მეხსიერებას - მითოსს მიემართება. მითები არასოდეს კვდებიან; ისინი უბრალოდ იცვლიან ფორმას, რათა ყოველმა ახალმა თაობამ მათში საკუთარი თავი დაინახოს.

„ანაგენისი“ წარმოადგენს ანტიკური ლიტერატურისა და მითოლოგიის გაცოცხლების მოდერნისტულ მცდელობას. აქ ტრადიციული ამბები ახალ ჟღერადობას იძენენ, ხოლო პერსონაჟები, რომლებიც საუკუნეების განმავლობაში მხოლოდ „მეორეხარისხოვან“ ფიგურებად მიიჩნეოდნენ, ახლა თავად ხდებიან მთხრობელები.

მოდერნისტული ლიტერატურის ერთ-ერთი მთავარი მახასიათებელი ძველი ფორმების მსხვრევა და შინაარსის ახლებური ხედვაა. სწორედ ამ პრიზმაშია დანახული სერიის ნაწარმოებები:

• კრისტა ვოლფი - „მედეა. ხმები“: მითის დეკონსტრუქცია, სადაც მედეა აღარ არის „ბოროტი ჯადოქარი“, არამედ ძლიერი, დამოუკიდებელი ქალი, რომელიც პატრიარქალურ და ავტორიტარულ სისტემას უპირისპირდება.  

• ჯენიფერ სეინტი - „არიადნე“: ამბავი ღალატზე, სიყვარულსა და იმედგაცრუებაზე, სადაც აქცენტი გმირის (თეზევსის) ნაცვლად, მიტოვებული ქალის სულიერ სამყაროზე გადადის.  

• კონსტანცა კასატი - „კლიტემნესტრა“: ტკივილით ნაშობი შურისძიების ისტორია. კასატი გვიჩვენებს დედას, რომელსაც წაართვეს ყველაფერი და რომლის ერთადერთი გზა ბრძოლაა.  

• კლერ ნორთი - „ითაკა“: სანამ ოდისევსი ომობს, ითაკაზე ქალები ქმნიან ისტორიას. ეს არის რომანი იმაზე, თუ როგორ მართავენ სამყაროს ისინი, ვინც ჩრდილში დარჩნენ. 

• ნატალი ჰეინსი - „ათასი გემი“: ტროას ომის პანორამა ქალთა ხედვი. აქ ომი არა დიდება, არამედ ტრაგედია, შიმშილი და მონობაა. 

რატომ არის მნიშვნელოვანი ამ ტიპის ლიტერატურა? იმიტომ, რომ წიგნიერება არ ნიშნავს მხოლოდ ინფორმაციის მიღებას; ის ნიშნავს ემპათიას, სხვა ადამიანის (იქნება ის რეალური მწერალი თუ მითიური პერსონაჟი) განცდების საკუთარ თავზე გამოცდას.

გამომცემლობა „პალიტრა L-ის“ ეს ორი სერია მკითხველს ორ შესაძლებლობას სთავაზობს:

1. პრაქტიკულსა და ინტელექტუალურს („სკრიპტორიუმი“), რომელიც გვეხმარება გავხდეთ უკეთესი მოაზროვნეები და, შესაძლოა, თავადაც ავიღოთ ხელში კალამი.
2. ემოციურსა და არქეტიპულს („ანაგენისი“), რომელიც გვახსენებს, რომ ადამიანური ვნებები, შიშები და ღირებულებები ათასწლეულების მანძილზე უცვლელი რჩება.

„პალიტრა L-ის“ თაროებზე ნამდვილად ყველა იპოვის თავის წიგნს. იქნება ეს მწერლის სამუშაო მაგიდის საიდუმლოებები თუ ოლიმპოს ღმერთების ჩრდილში მცხოვრები ადამიანების ტრაგედიები - თითოეული ეს ტექსტი გვამდიდრებს, გვზრდის და გვაქცევს უფრო მეტად წიგნიერ, მოაზროვნე საზოგადოებად.

ლიტერატურა არის ცოცხალი პროცესი და ამ პროცესის მთავარი მონაწილე თქვენ ხართ - მკითხველი, რომელიც ყოველი ახალი წიგნის გადაშლისას ხელახლა ბადებს ამბავს.

R