პეგი გუგენჰაიმი - ქალი, რომელმაც ხელოვნების ისტორია საკუთარი წესებით დაწერა - Marao

პეგი გუგენჰაიმი 1898 წელს ნიუ-იორკში დაიბადა. მისი ოჯახი უზარმაზარ ქონებას ფლობდა - გუგენჰაიმებმა სიმდიდრე სამთო და მეტალურგიულ ბიზნესში დააგროვეს. თუმცა პეგის საკუთარი ცხოვრების მთავარი ინტერესი ფული კი არა, ხელოვნება აღმოჩნდა.

მისი ცხოვრება განსაკუთრებით შეიცვალა მას შემდეგ, რაც ევროპაში გადავიდა. 1920-იან წლებში პარიზში პეგი ავანგარდული ხელოვნების სამყაროში აღმოჩნდა და დაუახლოვდა იმ ადამიანებს, რომლებიც მოგვიანებით მეოცე საუკუნის კულტურის ლეგენდებად იქცნენ. მის წრეში იყვნენ მარსელ დიუშანი, კონსტანტინ ბრანკუზი და სხვა ხელოვანები.

ქალი, რომელსაც ხელოვანები იზიდავდა

პეგი მხოლოდ ნახატების შეძენით არ იყო დაინტერესებული. მას თავად ხელოვანების სამყარო ხიბლავდა - მათი თავისუფალი ცხოვრება, პროვოკაციული იდეები და საზოგადოებრივი წესებისადმი დაუმორჩილებლობა.

მისი პირადი ცხოვრებაც არანაკლებ საინტერესო აღმოჩნდა. იგი დაქორწინებული იყო მხატვარ ლორენს ვეილზე, მოგვიანებით კი სიურეალისტ მაქს ერნსტზე. მისი რომანტიკული ურთიერთობების წრეში არაერთი ცნობილი შემოქმედი აღმოჩნდა. სწორედ ამიტომ პეგის სახელი ხშირად ხელოვნებასთან ერთად იმდროინდელ ბოჰემურ და სკანდალურ ცხოვრებასაც უკავშირდება.

„Art of This Century“ - მისი ყველაზე თამამი ნაბიჯი

1940-იან წლებში პეგიმ ნიუ-იორკში შექმნა გალერეა Art of This Century, რომელიც ძალიან მალე თანამედროვე ხელოვნების ერთ-ერთ მნიშვნელოვან ცენტრად იქცა.

აქ ის მხარს უჭერდა სიურეალისტებს, დადას წარმომადგენლებს და ახალგაზრდა ამერიკელ მხატვრებს. მათ შორის იყო ჯექსონ პოლოკიც - დღეს უკვე ლეგენდარული მხატვარი, რომლის კარიერაზეც პეგის მხარდაჭერამ მნიშვნელოვანი გავლენა მოახდინა. 1943 წელს მან პოლოკს მონუმენტური ნამუშევარიც შეუკვეთა.

პეგის განსაკუთრებული ნიჭი სწორედ ის იყო, რომ სხვებზე ადრე ამჩნევდა იმას, რაც მომავალში მნიშვნელოვანი გახდებოდა.

მის კოლექციაში აღმოჩნდა პაბლო პიკასოს, ვასილი კანდინსკის, პოლოკის, მაქს ერნსტის, ჟოან მიროს, პიეტ მონდრიანის, რენე მაგრიტისა და სხვა დიდი ხელოვანების ნამუშევრები.

ომი, ევროპა და ვენეცია

მეორე მსოფლიო ომის პერიოდში პეგიმ ევროპიდან ხელოვნების ნიმუშების გადარჩენაც მოახერხა. მოგვიანებით კი მისი ცხოვრების მთავარ ქალაქად ვენეცია იქცა.

1948 წელს მან საკუთარი კოლექცია ვენეციის ბიენალეზე წარადგინა. ერთი წლის შემდეგ კი საბოლოოდ დამკვიდრდა Palazzo Venier dei Leoni-ში, გრანდ-კანალზე მდებარე სასახლეში, რომელიც სიცოცხლის ბოლომდე მის სახლად იქცა.

ვენეციაში პეგი უბრალოდ კოლექციონერი აღარ იყო - ის კულტურული ცხოვრების ერთ-ერთ ყველაზე ცნობილ ფიგურად იქცა. საკუთარ სახლში აგრძელებდა ხელოვანების მიღებას, ეხმარებოდა ახალგაზრდა არტისტებს და მათთვის ფინანსურ და პროფესიულ მხარდაჭერასაც პოულობდა.

პეგი და მისი ლეგენდარული სტილი

პეგი მხოლოდ იმით არ გახდა ცნობილი, რომ ძვირფას ხელოვნებას აგროვებდა. მისი გარეგნობაც და ჩაცმის სტილიც საკუთარი ეპოქის ნაწილი გახდა.

მას უყვარდა თამამი სამკაულები, უჩვეულო აქსესუარები და ცნობილი დიზაინერების ნამუშევრები. ხელოვნება მისთვის მხოლოდ კედელზე დაკიდებული ნახატი არ იყო, ის საკუთარ გარეგნობასაც შემოქმედებით გამოხატულებად აღიქვამდა.

ამიტომაც პეგი გუგენჰაიმის ისტორია დღეს მხოლოდ ხელოვნების ისტორია აღარ არის. ის სტილის, დამოუკიდებლობისა და საკუთარი წესებით ცხოვრების ისტორიაცაა.

„მე მუზეუმი ვარ“

პეგის ყველაზე დიდი მემკვიდრეობა სწორედ მისი კოლექცია აღმოჩნდა.

1970 წელს მან თავისი ვენეციური სასახლე Solomon R. Guggenheim Foundation-ს გადასცა, ხოლო 1976 წელს - მთელი კოლექცია.

პეგი 1979 წლის 23 დეკემბერს, 81 წლის ასაკში გარდაიცვალა. მისი ფერფლი სწორედ იმ ბაღში დაკრძალეს, რომელიც მის ვენეციურ სახლთან, დღევანდელ Peggy Guggenheim Collection-თან მდებარეობს.

დღეს ეს მუზეუმი მეოცე საუკუნის ევროპული და ამერიკული ხელოვნების ერთ-ერთ მნიშვნელოვან კოლექციად ითვლება.

პეგი გუგენჰაიმმა კი ისტორიაში კიდევ ერთი მნიშვნელოვანი რამ დატოვა - მაგალითი იმისა, თუ როგორ შეიძლება მემკვიდრეობით მიღებული სიმდიდრე საკუთარი ხედვის, გემოვნებისა და გამბედაობის დახმარებით კულტურულ მემკვიდრეობად აქციო.

ის უბრალოდ მდიდარი ქალი არ ყოფილა.