ეს არის ამბავი სიმტკიცეზე, სილამაზესა და პრინციპებზე: ამბავი აზერბაიჯანის პირველი ლედის, მეჰრიბან ალიევას შესახებ - Marao

სულ ცოტა ხნის წინ საქართველოს აზერბაიჯანის პრეზიდენტი, ილჰამ ალიევი მეუღლესთან, მეჰრიბან ალიევასთან ერთად ესტუმრა. მეჰრიბან ალიევას საქართველოს პირველმა ლედიმ, თამარ ბაგრატიონმა უმაპსინძლა. ვიზიტის ფარგლებში, მათ აზერბაიჯანული კულტურის მუზეუმი მოინახულეს. თამარ ბაგრატიონისა და მეჰრიბან ალიევას ფოტოები სოციალურ ქსელშიც გავრცელდა. 

მეჰრიბან ალიევა მხოლოდ პოლიტიკური ფიგურა არ არის; ის თანამედროვე აზერბაიჯანის „რბილი ძალის“ სიმბოლოა. მისი ცხოვრება არის მაგალითი იმისა, თუ როგორ შეიძლება ტრადიციული ოჯახური ღირებულებები და დასავლური პროგრესი ერთმანეთს დახვეწილად შეერწყას.

ბავშვობა და ფესვები

მეჰრიბან ფაშაევა 1964 წელს, ბაქოს ერთ-ერთ ყველაზე გავლენიან და ინტელექტუალურ ოჯახში დაიბადა. მისი საგვარეულო - ფაშაევები - აზერბაიჯანული ელიტის ბირთვია. მამა, არიფ ფაშაევი, ცნობილი ფიზიკოსი და აკადემიკოსი იყო, ხოლო დედა, აიდა იმანგულიევა - აღმოსავლეთმცოდნე და პირველი ქალი პროფესორი ქვეყანაში. ასეთ გარემოში გაზრდამ მეჰრიბანს ადრეული ასაკიდანვე ჩაუნერგა მაღალი პასუხისმგებლობის გრძნობა და განათლებისადმი სიყვარული. ის სკოლაშივე გამოირჩეოდა ნიჭიერებით და ოქროს მედალზე დაასრულა სწავლა.

• აზერბაიჯანის პირველი ლედის დახვეწილი სტილი და გემოვნებიანი სამოსი - ვინ არის და როგორ ცხოვრობს მეჰრიბან ალიევა

განათლება და კარიერა

მიუხედავად იმისა, რომ დღეს მას პოლიტიკურ ლიდერად ვიცნობთ, მისი საწყისი პროფესია მედიცინაა. მან სწავლა აზერბაიჯანის სამედიცინო უნივერსიტეტში დაიწყო, თუმცა მოგვიანებით მოსკოვის პირველ სამედიცინო ინსტიტუტში გადავიდა, რომელიც წითელ დიპლომზე დაასრულა. სპეციალობით ოფთალმოლოგი, ის რამდენიმე წელი მოსკოვის თვალის სნეულებათა სამეცნიერო-კვლევით ინსტიტუტში მუშაობდა. მისი კარიერული ტრანსფორმაცია 90-იან წლებში დაიწყო, როდესაც სათავეში ჩაუდგა აზერბაიჯანის კულტურის ფონდს და დაიწყო ქვეყნის კულტურული მემკვიდრეობის პოპულარიზაცია მსოფლიო მასშტაბით.

ქმარი და ოჯახი

მეჰრიბანმა ილჰამ ალიევზე 1983 წელს, სტუდენტობისას იქორწინა. ეს კავშირი ორი ძლიერი კლანის - ალიევებისა და ფაშაევების - გაერთიანება იყო. წყვილს სამი შვილი ჰყავს: ლეილა, არზუ და ჰეიდარი. მეჰრიბანი ხშირად აღნიშნავს, რომ მისთვის ოჯახი მთავარი პრიორიტეტია. მიუხედავად სახელმწიფოებრივი ვალდებულებებისა, ის სოციალურ ქსელებში ხშირად აზიარებს კადრებს შვილიშვილებთან ერთად, რითაც ხაზს უსვამს, რომ პირველ რიგში დედა და ბებიაა.

პირველი ლედის ამპლუა

როგორც პირველმა ლედიმ, მეჰრიბანმა შეცვალა წარმოდგენა ამ სტატუსზე აღმოსავლეთში. ის არ დარჩენილა ქმრის ჩრდილში; პირიქით, გახდა ჰეიდარ ალიევის ფონდის პრეზიდენტი და ათობით საქველმოქმედო თუ საგანმანათლებლო პროექტის ინიციატორი. მისი დამსახურებით ბაქომ უმასპინძლა „ევროვიზიას“ და ევროპულ თამაშებს. 2017 წელს მისი დანიშვნა ქვეყნის პირველ ვიცე-პრეზიდენტად იყო ლოგიკური გაგრძელება იმ გავლენისა, რომელიც მას წლების განმავლობაში ჰქონდა აზერბაიჯანის მართვაში.

• "იქ მხოლოდ მეუღლეს ხომ არ წარმოვადგენდი? წარმოვადგენდი ქვეყანას - ეს არის პასუხისმგებლობა" - მაკა ჩიჩუა პირველი ლედის ამპლუაში: ამბები და ისტორიები წარსულიდან

სტილი და ჩაცმულობა

მეჰრიბან ალიევა მსოფლიო მოდის ერთ-ერთი ყველაზე გამორჩეული ფიგურაა. მისი სტილი შეიძლება დახასიათდეს როგორც „Power Dressing“, რომელიც ხაზს უსვამს მის სტატუსს. ის უპირატესობას ანიჭებს ისეთ ბრენდებს, როგორიცაა Chanel, Dior და Armani. მისი გარდერობი ყოველთვის დაბალანსებულია: ოფიციალურ შეხვედრებზე ის მკაცრ პიჯაკებსა და კაბებშია, ხოლო კულტურულ ღონისძიებებზე - დახვეწილ, ხშირად ეროვნული ელემენტებით გაჯერებულ სამოსში. ბევრი დასავლური გამოცემა მას პლანეტის ყველაზე ლამაზ და გემოვნებიან პოლიტიკოს ქალად მიიჩნევს.

საინტერესო ფაქტები

• კინოდებიუტი: ცოტამ თუ იცის, რომ ბავშვობაში მეჰრიბანმა ითამაშა ფილმში „მოსაუბრე წერილი“, სადაც მთავარი გმირის როლი შეასრულა.
• იუნესკოს ელჩი: ის არის იუნესკოსა და ისესკოს კეთილი ნების ელჩი, რაც მისი კულტურული და ჰუმანიტარული მოღვაწეობის საერთაშორისო აღიარებაა.
• სპორტის სიყვარული: ის აქტიურად უჭერს მხარს ტანვარჯიშს და წლების განმავლობაში აზერბაიჯანის ტანვარჯიშის ფედერაციას ხელმძღვანელობდა.
• მარადიული ახალგაზრდობა: მედიაში ხშირად მსჯელობენ მის გარეგნობაზე; ბევრი აღნიშნავს, რომ ის და მისი ქალიშვილები უფრო დებს ჰგვანან, ვიდრე დედა-შვილს, რაც მისი ჯანსაღი ცხოვრების წესისა და თავის მოვლის კულტურის შედეგია.

როგორ ხედავს მეჰრიბან ალიევა ქალის როლს 

მეჰრიბან ალიევას ხედვა ქალის როლზე აზერბაიჯანულ საზოგადოებაში ერთგვარი „რბილი რევოლუციაა“. ის ცდილობს დაამსხვრიოს სტერეოტიპი, თითქოს აღმოსავლეთში ქალის ადგილი მხოლოდ ოჯახური ყოფით შემოიფარგლება, თუმცა ამას აკეთებს არა რადიკალური პროტესტით, არამედ საკუთარი მაგალითითა და კონკრეტული სახელმწიფოებრივი ნაბიჯებით.

მისი ფილოსოფია და რეალური ქმედებები რამდენიმე მთავარ მიმართულებად იყოფა:

განათლება, როგორც თავისუფლების გარანტი

მეჰრიბანისთვის ქალის გაძლიერება პირველ რიგში განათლებაზე გადის. ის ხშირად იმეორებს, რომ განათლებული ქალი ნიშნავს განათლებულ ერს. მისი ინიციატივით აშენდა და რეაბილიტაცია ჩაუტარდა ასობით სკოლას, განსაკუთრებით რეგიონებში. ის პირადად უჭერს მხარს პროგრამებს, რომლებიც გოგონების უმაღლეს განათლებაში ჩართულობას ისახავს მიზნად. მისი ფონდი აფინანსებს სტიპენდიებსა და საგანმანათლებლო ცენტრებს, რაც სოციალურად დაუცველი ოჯახების გოგონებს კარიერული წინსვლის შანსს აძლევს.

• საქართველოს პირველი ლედები - ისტორიები და ამბები ქვეყნის მთავარი ქალების შესახებ

პოლიტიკური და საზოგადოებრივი ლიდერობა

მან თავად შექმნა პრეცედენტი, როდესაც 2017 წელს ქვეყნის პირველი ვიცე-პრეზიდენტი გახდა. ამით მან გაგზავნა მესიჯი, რომ აზერბაიჯანში ქალს შეუძლია ეკავოს უმაღლესი სახელმწიფო თანამდებობა. ის მიიჩნევს, რომ ქალებს გადაწყვეტილების მიღების პროცესში მეტი „ჰუმანურობა და დიპლომატიურობა“ შემოაქვთ, რაც კონფლიქტების მართვისა და სოციალური საკითხების მოგვარებისთვის აუცილებელია.  მისი გავლენით, აზერბაიჯანის პარლამენტსა და სამთავრობო სტრუქტურებში ქალთა წარმომადგენლობა საგრძნობლად გაიზარდა. ის მხარს უჭერს ქალთა მეწარმეობას, რაც ეხმარება მათ გახდნენ ეკონომიკურად დამოუკიდებლები.

ტრადიციისა და თანამედროვეობის სინთეზი

მეჰრიბანის ხედვა არ გულისხმობს დასავლური ფემინიზმის ბრმა კოპირებას. ის ხაზს უსვამს, რომ ქალმა უნდა შეინარჩუნოს თავისი „ქალურობა“ და ოჯახური ღირებულებები.

•  „ქალი არის კერა, რომლის გარშემოც ოჯახი და მთელი საზოგადოება ერთიანდება. მისი ძალა არა მხოლოდ პროფესიულ წარმატებაშია, არამედ იმაშიც, რომ დარჩეს სიყვარულისა და სიმშვიდის წყაროდ.“

ის აქტიურად უჭერს მხარს დედათა და ბავშვთა ჯანმრთელობის დაცვის პროგრამებს. ჰეიდარ ალიევის ფონდის მეშვეობით ხორციელდება პროექტები, რომლებიც მიმართულია დიაბეტით დაავადებული ბავშვების, თალასემიის მქონე პაციენტებისა და მარტოხელა დედების დასახმარებლად.

• „ჩვენი მიზანია ავაშენოთ ქვეყანა, რომელიც ამაყობს თავისი წარსულით, მაგრამ ორიენტირებულია მომავალზე. განათლებული ახალგაზრდობა არის ის მთავარი კაპიტალი, რომელიც აზერბაიჯანის სტაბილურობასა და პროგრესს უზრუნველყოფს.“ 

კულტურული დიპლომატია

მეჰრიბანმა აზერბაიჯანელი ქალის სახე მსოფლიოს გააცნო, როგორც ინტელექტუალური, ელეგანტური და მრავალმხრივი პიროვნების. იუნესკოსა და ისესკოს ფარგლებში ის მუშაობს ქალთა უფლებების დაცვაზე საერთაშორისო დონეზე. ის ხშირად მასპინძლობს ფორუმებს, სადაც განიხილავენ ქალთა როლს მშვიდობის მშენებლობასა და კულტურათაშორის დიალოგში.

• „ქალის ძალა მის უნარშია, იყოს ერთდროულად მტკიცე პრინციპების დამცველი და ამავდროულად შეინარჩუნოს თანაგრძნობის უნარი. თანამედროვე სამყაროში ქალს შეუძლია მიაღწიოს ნებისმიერ მწვერვალს ისე, რომ არ დაკარგოს თავისი მთავარი მისია - იყოს სიკეთისა და მშვიდობის გარანტი ოჯახსა და საზოგადოებაში.“ 

მოკლედ რომ ვთქვათ, მეჰრიბან ალიევა ქალის როლს ხედავს როგორც „საზოგადოების ხერხემალს“. მისი აზრით, ქალი უნდა იყოს თანამედროვე, განათლებული და რეალიზებული, მაგრამ ამავდროულად უნდა ინარჩუნებდეს იმ სულიერ და კულტურულ ფასეულობებს, რაც მის იდენტობას განსაზღვრავს. ის საკუთარი ცხოვრების სტილით ცდილობს დაამტკიცოს, რომ შესაძლებელია იყო წარმატებული პოლიტიკოსი, მოდის ხატი და ამავდროულად - მზრუნველი დედა და მეუღლე.

• „ჩემთვის ყველაზე დიდი ბედნიერება და წარმატება ჩემი ოჯახის კეთილდღეობაა. არ აქვს მნიშვნელობა რა თანამდებობა გიკავია, დღის ბოლოს ყველაზე მნიშვნელოვანი მაინც ის ადამიანური ურთიერთობებია, რომლებიც გვაძლიერებენ."