ქართველი რეჟისორის დიდი წარმატება სარაევოში: ანა ურუშაძემ „მეორეხარისხოვანი როლით“ საუკეთესო რეჟისორის პრიზი მოიპოვა - Marao

“სარაევოს კინოფესტივალზე ანა ურუშაძემ, ფილმით „მეორეხარისხოვანი როლი“, საუკეთესო რეჟისორის პრიზი მოიგო!

ფილმი გვიყვება პენსიაზე გასულ კინოვარსკვლავზე, რომელიც მსახიობობას მეორეხარისხოვანი როლით უბრუნდება.

“მეორეხარისხოვან როლს“ ქართველი მაყურებელი ქუთაისის კინოფესტივალზე იხილავს” - ვკითხულობთ GFI - Georgian Film Institute-ის წერილში.

„მეორეხარისხოვანი როლი“ სცენარისტისა და რეჟისორის, ანა ურუშაძის მეორე სრულმეტრაჟიანი ფილმია. სარაევოს კინოფესტივალი არის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ევროპის ყველაზე დიდი და ცნობილი კინოფორუმი. ის ტარდება ყოველწლიურად ბოსნია და ჰერცეგოვინის დედაქალაქ სარაევოში. ფესტივალი დაარსდა 1995 წელს, ქალაქის ალყის დროს, და დღეს ის მსოფლიოს მასშტაბით აერთიანებს რეგიონის და საერთაშორისო კინემატოგრაფებს. 

• ქართველი მსახიობები „ოსკარის“ ნომინანტი კინოვარსკვლავის ლიამ ნისონის ახალ ფილმში: როდის და სად შეიძლება ფილმის ნახვა

შეუძლია თუ არა ცხოვრებას დაგველოდოს? რას ნიშნავენ სხვა ადამიანები ჩვენს ცხოვრებაში? არსებობს თუ არა ცხოვრება კინოს მიღმა? — ეს მხოლოდ მცირე ჩამონათვალია იმ მრავალი კითხვიდან, რომლებსაც რეჟისორი ანი ურუშაძე სვამს თავის ფილმში „მეორეხარისხოვანი როლი“ (Supporting Role) — დაფიქრებულ, მედიტაციურ ისტორიაში, რომლის ცენტრშიც მსახიობი ნიაზ ნინუა დგას. ოდესღაც კინოს დიდი ვარსკვლავი, 15-წლიანი პაუზის შემდეგ გადასაღებ მოედანზე დაბრუნებას წყვეტს, თუმცა აღმოაჩენს, რომ მას მეორეხარისხოვან როლს სთავაზობენ. თავდაპირველად შეგუებული, იგი ამ ახალი რეალობით გამოწვეული, საკუთარი ცხოვრების გადაფასებას იწყებს.

ფილმში ნიაზის როლს დათო ბახტაძე ასრულებს — ერთ-ერთი იმ მცირერიცხოვან ქართველ მსახიობთაგან, რომელმაც წარმატებული კარიერა სამშობლოს ფარგლებს გარეთ შექმნა, რაც ფილმს დამატებით მეტა-კინემატოგრაფიულ მიმზიდველობას სძენს. ფილმის შესახებ ვრცლად ანა ურუშაძემ Sarajevo Film Festival-თან ისაუბრა: 

— რატომ დასჭირდა ცხრა წელი თქვენი წარმატებული დებიუტის, „საშინელი დედის“ შემდეგ მეორე ფილმის გადაღებას, რომელმაც 2017 წელს „სარაევოს გული“ მოიპოვა?

— ვგრძნობ, რომ ამ კითხვაზე პასუხად შემიძლია მთელი წიგნი დავწერო, ან ძალიან მოკლედ ვთქვა: ცხოვრება გაგრძელდა და პროექტმა დააგვიანა. თუმცა ისე არ ყოფილა, თითქოს ცხრა წელი აქტიურად ვმუშაობდი ამ ფილმზე. იდეა დიდხანს მქონდა გონებაში, ძალიან მიძინებულ მდგომარეობაში. წლების განმავლობაში ის თანდათან უფრო გაცოცხლდა და საბოლოოდ, უშუალოდ წერის პროცესი საკმაოდ სწრაფად წარიმართა.

• „ქალაქის ხმაურით“ მოპოვებული გამარჯვება და დედა, რომელიც მისი ყველაზე დიდი გულშემატკივარია: ნინი იაშვილის აღიარება და გზა თეატრის კულისებიდან დიდ ეკრანამდე

— ოდესღაც ცნობილი მსახიობის ისტორია, რომელიც მეორეხარისხოვანი როლისთვის ქასთინგს გადის, დიდწილად დათო ბახტაძის თამაშზეა დამყარებული. როგორც ერთ-ერთ ქართველ მსახიობს, რომელსაც საზღვარგარეთ აქვს კარიერა, მას განსაკუთრებული დატვირთვა მოაქვს ამ როლისთვის. რა იყო პირველი: დათოსთან მუშაობის სურვილი, თუ კაცის ისტორია, რომელსაც მთავარ როლში სწორედ ის სჭირდებოდა?

— დათო არ ყოფილა პირველი მსახიობი, ვინც აზრად მომივიდა. სინამდვილეში, მასამდე სამი სხვადასხვა მსახიობი განვიხილე სერიოზულად, ერთმანეთის მიყოლებით. თუმცა, სხვადასხვა მიზეზების გამო, უბრალოდ არ გამოვიდა. როდესაც მესამე მსახიობთანაც ჩაიშლა საქმე, გადაღებების დაწყებამდე მხოლოდ თვენახევარიღა გვქონდა დარჩენილი. მიუხედავად ამისა, რატომღაც ძლიერი შეგრძნება მქონდა, რომ სწორ მსახიობს ვიპოვიდით, ამიტომ გადავწყვიტე გადაღების თარიღები არ შემეცვალა. ამ გადაწყვეტილების მიღებიდან მალევე შედგა ჩემი პირველი შეხვედრა დათოსთან და იმავე შეხვედრის ბოლოს მას როლი შევთავაზე, რასაც იგი დათანხმდა.

— წარმოგიდგენიათ ეს ფილმი დათოს გარეშე?

— შემიძლია წარმოვიდგინო ფილმი დათოს გარეშე, რადგან მანამდე სხვა მსახიობების კანდიდატურებს განვიხილავდი. მაგრამ ახლა რომ უკან ვიყურები, სხვას არავის ავირჩევდი.

— კინო-ზაფხულში, როდესაც ოდისევსის თემატიკა ისედაც პოპულარულია, შესაძლოა გონივრული იყოს მის სახელზე აპელირებისგან თავის შეკავება, თუმცა თქვენი ისტორია აშკარად ენათესავება ბერძნულ ეპოსს. როგორ მიუდექით იმ გამოწვევას, რომ გეჩვენებინათ ადამიანი, ვისი ფიზიკური მოგზაურობაც მიკუთვნებულობის, მიმართულებისა და შინ დაბრუნების გზის სულ უფრო დაბნეულ ძიებად იქცევა?

— მთავარი გამოწვევა იმ ძალიან ნაზი, ფაქიზი ცვლილებების ასახვა იყო, რაც თითოეულ შეხვედრას მოაქვს მისთვის. მოგზაურობის მსვლელობასთან ერთად, იგი შინაგანად თანდათან უფრო „ცოცხალი“ ხდება. ეს შინაგანი ტრანსფორმაცია გარეგნულად უნდა ასახულიყო, თუმცა აშკარა ფიზიკურ გამოხატულებებზე დაყრდნობის გარეშე. და რადგან ფილმს ქრონოლოგიურად არ ვიღებდით (როგორც თითქმის ყოველთვის ხდება ხოლმე), მუდმივად უნდა გვეკონტროლებინა, თუ სად იმყოფებოდა მთავარი გმირი ემოციურად თითოეულ სცენაში. დათომ ამ გამოწვევას თავი ბრწყინვალედ გაართვა.

— ეს ფილმი არ არის მხოლოდ გზააბნეულ ადამიანზე; ეს არის ასევე სიყვარულის წერილი კინოსადმი და იმ ადამიანებისადმი, ვინც მას ქმნის. რა იყო თქვენთვის ყველაზე მნიშვნელოვანი ამის გადმოსაცემად?

— მიხარია, რომ ეს შრე არსებობს და აღქმადია. უბრალოდ, ფილმის კეთებისას ეს ჩემი ძირითადი ფოკუსი არ ყოფილა. ვფიქრობ, ეს სრულიად ბუნებრივად ამოიზარდა თვითონ ისტორიიდან.

— ფილმის შექმნის რომელი ეტაპია თქვენთვის ყველაზე სასიამოვნო: სცენარის წერა, გადაღება, მონტაჟი თუ ინტერვიუების მიცემა?

— უშუალოდ გადაღების პროცესი — მასთან ახლოს ვერაფერი მოვა. მგონია, რომ თითქმის ყველა რეჟისორი იგივე პასუხს გაგცემდათ.

— თქვენ კინემატოგრაფისტების ოჯახიდან ხართ: მამათქვენი, ზაზა ურუშაძე, საქართველოს ერთ-ერთი ყველაზე აღიარებული რეჟისორი იყო. როგორ ჩამოაყალიბა სამყაროს თქვენეული აღქმა გადასაღებ მოედნებზე გაზრდამ?

— არ ვიცი, როგორ ჩამოაყალიბა მან სამყაროს ჩემეული აღქმა, მაგრამ გადასაღები მოედანი ჩემთვის ჯადოსნურ გამოცდილებაზე ნაკლები არასდროს ყოფილა. მისი ყველაზე პირველი მხატვრული ფილმის გადასაღები მოედნიდან მოყოლებული, იმის ყურებამ, თუ როგორ იყო მამა მთლიანად თავის საქმეს მიძღვნილი და როგორ უზომოდ უყვარდა ის, მეც გაგიჩინა სურვილი, რომ იგივე გაგემეორებინა.

— თქვენს ოჯახზე საუბრისას, ვიხილავთ ოდესმე თქვენ მიერ გადაღებულ მხატვრულ ან დოკუმენტურ ფილმს თქვენს პაპაზე, ცნობილ მეკარე რამაზ ურუშაძეზე?

— პაპაჩემს ძალიან საინტერესო ცხოვრება ჰქონდა. მან იმოგზაურა მსოფლიოში, ჰქონდა უამრავი ამბავი მოსაყოლი და იყო ძალიან საინტერესო, რთული პიროვნება. ჩვენ 22 წელი ვიცხოვრეთ ერთად. როდესაც ვინმე ასე ახლოსაა შენთან და როცა მას ასე კარგად იცნობ, მჯერა, რომ წარმოუდგენლად რთული ხდება მისი ეკრანზე ასახვა. მათზე საუბარმაც კი შეიძლება უცნაურად გაუცხოებული განცდა გაგიჩინოს.

ვინ არის ანა ურუშაძე

ანა ურუშაძე დაიბადა თბილისში, 1990 წლის 11 სექტემბერს. 2013 წელს დაამთავრა შოთა რუსთაველის თეატრისა და კინოს საქართველოს სახელმწიფო უნივერსიტეტი. მას დაწერილი და გადაღებული აქვს რამდენიმე მოკლემეტრაჟიანი ფილმი, მათ შორის: „ერთ კაცს ვუყვარდი“ (ONE MAN LOVED ME, 2012) და „იდეები“ (IDEAS, 2010).

„საშინელი დედა“ (SCARY MOTHER) მისი სადებიუტო მხატვრული ფილმია, რომელიც სარაევოს 23-ე საერთაშორისო კინოფესტივალზე დაჯილდოვდა „სარაევოს გულით“ საუკეთესო მხატვრული ფილმისთვის. ფილმმა ასევე მოიპოვა Cineuropa-ს ჯილდო სარაევოს 2017 წლის კინოფესტივალზე.

Asia Pacific Screen Awards-ზე (2017) ფილმმა „საშინელი დედა“ გაიმარჯვა ნომინაციაში „ქალის როლის საუკეთესო შესრულება“ (ნატო მურვანიძე) და ჟიურის გრან-პრი; ხიხონის საერთაშორისო კინოფესტივალზე (2017) დაჯილდოვდა საუკეთესო ოპერატორული ნამუშევრისთვის (კონსტანტინე ესაძე) და საუკეთესო რეჟისურისთვის; ლოკარნოს საერთაშორისო კინოფესტივალზე (2017) ურუშაძემ მოიპოვა ჯილდოები საუკეთესო სადებიუტო ფილმისთვის და ახალგაზრდული ჟიურის პრიზი (პირველი ადგილი); სპეციალური აღნიშვნა მუმბაის კინოფესტივალზე (საერთაშორისო კონკურსი, 2017); ხოლო სან-ფრანცისკოს საერთაშორისო კინოფესტივალზე (2018) ურუშაძემ მოიპოვა Golden Gate-ის ჯილდო, როგორც საუკეთესო ახალმა რეჟისორმა.